wit?
Jef Van Staeyen
(aangepaste en vervolledigde versie, mei 2024)
Op 12 november 2021 publiceerde ik op deze website een lovend artikel over de architectuur van de metro van Montréal. Twee nieuwe bezoeken aan die stad, in april 2022 en mei 2024, brachten nieuwe foto’s en nieuwe inzichten. U krijgt hier vier — nu wel volledige — fotoreportages van de evenveel metrolijnen van Montréal. Volledig in de zin dat elk van de 68 metrostations aan bod komt, maar of ze allemaal volledig aan bod komen, is onzeker. De STM, Société de Transport de Montréal, zit ook niet stil. Er wordt hard gewerkt aan de accessibilité universelle van het vervoerssysteem, en dat vraagt soms ingrijpende werken. [Ook aan de verlenging van de blauwe lijn naar het oosten wordt gewerkt.] Op sommige van de foto’s zie je die werken (Longueil, bijvoorbeeld, op de gele lijn, of Jolicœur, op de groene), op andere zie je het resultaat (Vendôme, Mont-Royal, en Rosemont, op de oranje lijn, of Jolicœur, de recentste foto’s). Blijft dat ik niet van alle stations alle onderdelen heb bezocht, van de perrons tot de ingangen op straat, en/of niet alle delen een foto waard heb gevonden. Sommige zijn (onterecht?) aan mijn aandacht ontsnapt, of waren moeilijk in beeld te brengen. De reeks is ook subjectief: Peel, op de groene lijn, krijgt veel meer aandacht van me dan McGill, ernaast. U ziet zelf waarom.
De groene lijn Angrignon — Honoré Beaugrand telt 27 stations.
De oranje lijn Côte Vertu — Montmorency telt 31 stations. De overstapstations Lionel Groulx en Berri-UQAM, reeds vermeld voor de groene lijn, komen uiteraard ook hier aan bod.
De blauwe lijn Snowdon — Saint-Michel telt 12 stations. Ook hier worden de reeds eerder getoonde overstapstations — in dit geval Snowdon en Jean Talon, uit de oranje lijn — opnieuw vermeld.
Voor de volledigheid — maar wat is volledigheid? — is dit de gele lijn Berri-UQAM — Longueuil-Université de Sherbrooke. Het is een korte lijn met een lange naam, slechts 3 stations, waarvan het eerste, Berri-UQAM, ook al bij de groene en de oranje lijn aan bod kwam, en het laatste, Longueuil…, wordt aangepast en daarom nagenoeg onzichtbaar is.
Drie van de vier overstapstations — Lionel Groulx, Snowdon en Berri-UQAM — zijn meesterwerken wat betreft de organisatie van de verkeersstromen van (overstappende) reizigers. Lees en zie hier waarom.
In december 2023 publiceerde het Tijdschrift Publieke Ruimte mijn bijdrage over de metro van Montréal: de ondergrondse schat van Montréal.
“Wie de Canadese stad Montréal bezoekt, doet dat allicht niet uit interesse voor architectuur, en wie er de metro neemt, doet dat vooral omdat het praktisch is. Toch vindt hij daar, in de ondergrond, een van de boeiendste openbare ruimten die de stad te bieden heeft, en die in West-Europa haar gelijke niet kent…”
En dit is, ter herinnering, een link naar de tekst die ik november 2021 schreef.
Heel subjectief, geef ik toe, ken ik de metrostations volgende kwaliteitssterren toe.
★★★★ vier sterren: LaSalle, Verdun en Radisson (groene lijn),
★★★ drie sterren: De l’Église, Peel, Langelier (groene lijn), Plamondon, Place Saint-Henri, Georges Vanier, Lucien L’Allier, Bonaventure, Rosemont, Jarry (oranje lijn), en Outremont (blauwe lijn),
★★★ ook drie sterren, omwille van de slimme organisatie van de verkeersstromen: de overstapstations Lionel Groulx, Snowdon en Berri-UQAM (dat laatste althans voor de groene en de oranje lijn),
★★ twee sterren: Angrignon, Monk, Jolicœur, Charlevoix, Place des Arts, Beaudry, Préfontaine, Joliette, Pie IX, Viau, Assomption, Cadillac, Honoré Beaugrand (groene lijn), Du Collège, De la Savane, Côte Saint-Catherine, Villa Maria, Vendôme, Champ de Mars, Mont Royal, Laurier, Beaubien, Jean Talon, Crémazie, De la Concorde (oranje lijn), Côte des Neiges, Université de Montréal, Édouard Montpetit, Acadie, Parc, De Castelnau, Jean Talon, Fabre, D’Iberville, Saint-Michel (blauwe lijn), en Jean Drapeau (gele lijn),
★ één ster: Saint-Laurent, Frontenac (groene lijn), Côte-Vertu, Namur, Square Victoria OACI, Place d’Armes, Sherbrooke, Sauvé, Henri Bourassa, Cartier, Montmorency (oranje lijn), en Longueuil Université de Sherbrooke (gele lijn),
geen ster: Atwater, Guy Concordia, McGill en Papineau (groene lijn).
Daar horen nog enkele opmerkingen bij:
Samen met de foto’s, de beschrijvingen en de schema’s geven de talrijke sterren aan hoe boeiend en bezoekwaardig de metro van Montréal is. Wat de kerken zijn voor Napels, is de metro voor Montréal.
Vaut le voyage.
Nog tot 1 mei (2022) toont het Joods museum van België werk van Sol Lewitt (1928-2007).
In 2013 zag ik zijn œuvre in het Massachusetts Museum of Contemporary Art (MASS MoCA) in North-Adams (in Massachusetts, uiteraard). Het œuvre van Sol Lewitt onderscheidt zich van andere beeldende kunst door het feit dat het zich niet tot materiële objecten, en evenmin tot “performances” herleidt. Wat je ziet is niet het werk zelf, maar een uitvoering ervan, net zoals je bij een concert niet de bladmuziek, maar een uitvoering ervan te horen krijgt.
Weliswaar op veel kleiner formaat, is de tentoonstelling in het Joods museum een boeiend en intens weerzien.
Ik ben geen fan van openbaar vervoer ondergronds, ik reis liever op straatniveau, maar als het moet dan liever in een metro van goede kwaliteit, zowel wat de vervoersprestaties betreft (snelheid, comfort, regelmaat) als de architectuur van de stations. Dus niet zoals in Antwerpen, met trage en onregelmatige trams in slecht ontworpen stations (Diamant!, Astrid!, Groenplaats!, Schijnpoort!, Zegel!…), maar (bijvoorbeeld) als in Montréal.
Ik maakte een foto-reportage van de architectuur van de metro van Montréal, waar ruime metrostellen frequent en snel rijden, en goed ontworpen stations bedienen, die praktisch en vaak zelfs boeiend zijn.
En hier zie je en lees je, in het Frans, meer over Montréal, de straten, de huizen, de bomen, de mensen: les rues de Montréal.
© 2024 moskenes.be
Thema gemaakt door Anders Noren — Boven ↑